Magdalena Jobko (Wydawnictwo Czarne) – wywiad

Autor: Bartosz Pacuła
Zdjęcia: Agnieszka Kulesza (nr 1), Magdalena Jobko (nr 2-3), Bartosz Pacuła (nr 4-8)

 

Gdy rok temu w kwietniu skończyłem czytać biografię Arethy Franklin autorstwa Davida Ritza, nie wiedziałem co ze sobą począć. Oto przeczytałem książkę o tematyce muzycznej, która niemal otarła się o ideał. Dogłębna, ale nieprzegadana; świetnie napisana, ale bez sztucznie kreowanej wirtuozerii; o wielkiej wartości historycznej, ale w piękny sposób opisująca historię jednego człowieka. Mój zachwyt tą pozycją (z recenzją można zapoznać się TUTAJ) nie osłabł nawet wtedy, gdy rzuciłem się do odsłuchiwania kolejnych albumów Arethy tylko po to, by się od nich zupełnie odbić. Soul to po prostu nie moja bajka. Ale nie miało to żadnego znaczenia – tak dobra była książka Ritza.

Respect. Życie Arethy Franklin to pozycja, która zasila Serię Amerykańską, relatywnie nowe przedsięwzięcie cenionego na polskim rynku wydawniczym Wydawnictwa Czarnego. W skład Amerykańskiej wchodzą książki o różnej tematyce (oprócz muzyki to m.in. religia, Indianie, miasta), które spina – no właśnie – „amerykańskość”. W mojej domowej biblioteczce znaleźć można osiem pozycji z tej serii. Przeczytałem siedem, właśnie kończę ósmą (Lady Day śpiewa bluesa – recenzja wkrótce) i jeszcze ani razu się nie zawiodłem, za każdym razem dostając literaturę wysokiej próby. I, na dodatek, świetnie wydaną.

Seria Amerykańska wydaje mi się na tyle ciekawą propozycją dla polskich czytelników, że postanowiłem skontaktować się z osobą, która w Czarnym jest za nią odpowiedzialna – z Magdaleną Jobko – i zadać jej parę pytań dotyczących i Amerykańskiej, i rodzimego rynku wydawniczego.

Pasek - kreska

Czy mogłaby Pani opowiedzieć jak to się stało, że Seria Amerykańska zasiliła ofertę Wydawnictwa Czarnego? Od czego się zaczęło, gdzie mamy szukać początków tej serii?

Pierwszą książką wydaną w serii Amerykańskiej były Poniedziałkowe dzieci autorstwa Patti Smith. Od zawsze podziwialiśmy Patti jako wspaniałą artystkę, autorkę wspaniałych tekstów i ceniliśmy jej ogromną rolę w amerykańskiej popkulturze. W końcu jej pierwszy singiel Hey Joe/Piss Factory, który nagrała m.in. razem z Tomem Verlainem z grupy Television w 1974 roku, uchodzi za jedno z najważniejszych protopunkowych nagrań. Kiedy w 2010 ukazała się jej książka Just Kids, czuliśmy, że powinna ukazać się właśnie u nas, nie tylko jako ważna pozycja biograficzna, ale również jako fascynujące dzieło literackie.

Jakie główne – naturalnie prócz ogólnego tematu: Ameryki – założenia stoją za tą serią? Na jakiej podstawie książki są do niej dobierane, a które odrzucane?

Założenie jest takie jak przy naszych wszystkich seriach wydawniczych – książka musi być po prostu bardzo dobrą literaturą, ważną nie tylko pod względem omawianej tematyki, ale również względem literackim.

Czy mogłaby Pani przedstawić swojego idealnego, wymarzonego czytelnika, który sięga po jedną z pozycji zaproponowanych w Amerykańskiej?

Myślę, że ciężko jest określić jeden typ czytelników tej serii – nas cieszy każda osoba, która sięga po książki z naszego wydawnictwa. W przypadku każdej serii staramy się, aby była zróżnicowana. W Amerykańskiej znajdą coś dla siebie zarówno fani amerykańskiej muzyki i popkultury, jak i entuzjaści literatury beatników, osoby fascynujące się historią Indian i Dzikiego Zachodu oraz ci, którzy interesują się niezwykle skomplikowaną – i przez co pociągającą – religijnością tego wielkiego kraju.

Seria Amerykańska różni się od innych książek Czarnego szatą graficzną. Zawsze po prawej stronie jest zdjęcie, po lewej zaś fragment książki. Kto za ten, w mojej opinii bardzo udany, pomysł odpowiada? Czy była to pierwsza propozycja dotycząca wyglądu serii, czy też ten przeszedł jakąś drogę?

Oprawa wydawanych przez nas książek jest niezwykle ważna. Przy pierwszej okładce w serii, zależało nam na tym, aby znalazła się na niej jedna ze wspólnych fotografii Patti Smith i Roberta Mapplethorpe’a. Za projekt ostatecznej wersji odpowiada Agnieszka Pasierska/Pracownia Papierówka. Pomysł z fotografią i ciekawym fragmentem książki przypadł do gustu czytelnikom, zdecydowaliśmy więc na kontynuowanie serii w tej oprawie graficznej. Trzeba przyznać, że pomysł sprawdził się świetnie, a kolorowe grzbiety książek przyciągają uwagę czytelników, którzy chcieliby rozpocząć przygodę z Serią Amerykańską.

Jak ważna – Pani zdaniem – jest jakość wydania książki? Czy ma ona jakiekolwiek znaczenie, czy też najważniejsza jest jej treść?

Myślę, że wszystko wpływa wzajemnie na siebie. Oczywiście, treść jest najważniejsza. Ale z drugiej strony, ciężko sięgnąć po nawet najlepszą książkę, kiedy jej oprawa graficzna nie zachęca lub gdy nie jest solidnie wydana. W Czarnym dbamy o to, aby okładka zawsze  korespondowała z treścią. Przy wyborze każdorazowo uczestniczą pracownicy różnych działów wydawnictwa, robimy burzę mózgów. Współpracujemy też z świetnymi grafikami i rysownikami, którym zawdzięczamy mnóstwo kapitalnych projektów.

Co jakiś czas w Amerykańskiej ukazują się książki poświęcone muzyce. Z jakiego powodu to właśnie ta dziedzina sztuki, jak chyba żadna inna, zadomowiła się tak mocno w Wydawnictwie Czarnym?

Ubiegłoroczny Nobel dla Boba Dylana pokazał, jak wielką wartość mają teksty piosenek i wspomnienia muzyków, w co sami wierzymy już od wielu lat. Książki muzyczne wydawane przez nas w Serii Amerykańskiej mają również wartość historyczną – to często kroniki swoich czasów i wewnętrzne spojrzenie na popkulturę amerykańską.

Ostatnimi czasy na polskim rynku możemy zaobserwować ogromny wzrost liczby publikacji poświęconych muzyce. Z czego może to wynikać? Jak na tym bujnie rozwijającym się rynku chce funkcjonować Czarne?

Osobiście cieszy mnie wzrost zainteresowania tym tematem, bo muzyka przecież jest nie tylko do słuchania. Często to, co stoi za nią, za twórcą, tj. jego historia i doświadczenie, a także tło historyczne, pozwala dogłębnie zrozumieć słuchaną muzykę. Myślę, że miejsca na rynku jest wystarczająco dużo, aby zmieściło się na niej mnóstwo literacko-muzycznych pozycji. Jak wspomniałam wcześniej, zależy nam na tym, aby wydawane książki przedstawiały nieco więcej, niż klasyczną drogę do sławy i miały również odpowiednią wartość literacką oraz historyczną.

Zechciałaby Pani podzielić się planami na najbliższe miesiące, które Czarne ma wobec serii, o której rozmawiamy?

W styczniu ukazała się kultowa już autobiografia Billie Holiday, napisana przez wokalistkę przy wsparciu Williama Dufty’ego, na kolejną muzyczną biografię czytelnicy będą musieli poczekać do jesieni. Zdradzę jedynie, że chodzi o jednego z najbarwniejszych czarnoskórych muzyków amerykańskich. W najbliższych miesiącach ukażą się jednak inne książki w tej serii. Np. trzymający w napięciu i obsypany nagrodami reportaż znanej amerykańskiej dziennikarki Jill Leovy Wszyscy wiedzą o zabójstwach wśród czarnoskórych mieszkańców Los Angeles oraz o amerykańskich detektywach walczących o rozwiązanie tych często skomplikowanych spraw. Z kolei w maju opublikujemy kolejną książkę opisująca rdzennych mieszkańców Ameryki; tym razem będzie historia wodza Siuksów – Czerwonej Chmury – w świetnej książce Boba Drury’ego i Toma Clavina. Zdradzę również, że w okresie wakacyjnym ukażą się jeszcze dwa tytuły w serii Amerykańskiej, tym razem o tematyce społecznej i historycznej.

Niektórzy mówią, że najlepszym partnerem dla lektury jest właśnie muzyka. Czy mogłaby Pani polecić pięć albumów, które nasi czytelnicy powinni sobie odpalić czytając jedną z „amerykańskich” książek?

Nie jest to proste zadanie, ale osobiście zdecydowałabym się na poniższe albumy:

Goo Sonic Youth
Nashville Skyline ­Boba Dylana
The Velvet Underground & Nico
Pussy Whipped Bikini Kill
Marquee Moon­ Television

A – no i jeszcze Born in the U.S.A. Bruce’a Springsteena.

Pasek - kreska

Dzięki uprzejmości Wydawnictwa Czarnego czytelnicy Music to the People mogą wygrać bardzo dobrą biografię Jerry’ego Lee Lewisa autorstwa Ricka Bragga. Co trzeba zrobić by mieć szansę wzbogacenia się o jeden z trzech egzemplarzy Jerry’ego Lee Lewisa opowieść o własnym życiu? Na adres mailowy info@musictothepeople.pl proszę przesłać krótki tekst (120-150 słów) opisujący wymarzony przez siebie temat, który powinien zagościć na łamach Serii Amerykańskiej. Nie musi być on związany z muzyką, ale powinien być zgodny z założeniami tej serii. Na zgłoszenia konkursowe czekamy do środy 22 marca do godziny 23:59. W tytule maila proszę podać: “Wydawnictwo Czarne – konkurs”.